thesis cover Soraya Omardien

Het team heeft gewerkt aan de optimalisatie van een methode om te zoeken naar stofjes die kunnen dienen als antibiotica. Hiervoor is software genaamd “SporeTrackerX” opgezet. Met deze software kunnen ze data analyseren van microscopie-experimenten, waarbij ze de modelorganismen Bacillus subtilis en de in voedsel gevonden ziekteverwekker Bacillus cereus volgden. Beide organismen vormen sporen, waardoor ze goed tegen stress kunnen en niet makkelijk uit te roeien zijn. Door de bacteriën live te volgen, kunnen alle details goed gevolgd worden. Zo kan bijvoorbeeld gekeken worden naar effecten van mogelijke antibiotica op de ontkieming van de sporen of op groei. Op deze manier kunnen nieuwe antimicrobiële stofjes worden gezocht, die de basis kunnen vormen van werkzame antibiotica.

thesis cover Soraya Omardien
Proefschrift van Soraya Omardien

Begrijpen hoe lichaamseigen antimicrobiële eiwitten werken

De onderzoeksgroep heeft, in samenwerking met Dr. Bas Zaat van het AMC, ook drie lichaamseigen eiwitten onderzocht die een antimicrobiële werking laten zien. De werking van deze eiwitten is anders dan bij bestaande antibiotica, en kennis van de precieze processen kan bijdragen in het gevecht tegen antibioticaresistentie.

De eiwitten komen allen voor in het humane immuunsysteem. Ze zijn onderzocht door een combinatie van live microscopie met transcriptomics technieken, waarbij onderzocht wordt welke genen tot expressie komen. Op deze manier is onderzocht hoe de spoor-vormende bacteriën omgaan met de eiwitten. De eiwitten hebben meerdere effecten, waardoor het voor de bacteriën moeilijk is om resistentie te ontwikkelen. Zo verstoren ze het cel membraan en leiden ze tot een stressreactie in de bacteriële celenvelop. In een meerderheid van de geteste bacteriën leidt de aanwezigheid van de eiwitten tot een verhoogde vloeibaarheid van grote stukken van het cel membraan, waardoor de bacteriën doodgaan. Hierdoor lijken de eiwitten veelbelovende antimicrobiële medicijnen voor in de toekomst.

Het onderzoeksteam

Dit onderzoek is uitgevoerd in de onderzoeksgroep Molecular Biology and Microbial Food Safety onder leiding van prof. Stanley Brul, met nauwe samenwerking van de onderzoeksgroep Bacterial Cell Biology van prof. Leendert Hamoen en Dr. Bas Zaat van het departement medische microbiologie bij het AMC. Soraya Omardien deed dit onderzoek voor haar proefschrift genaamd “Mechanistic study of novel antimicrobials for infection prevention and cure”. Zij heeft dit proefschrift op 20 april 2018 succesvol verdedigd voor het verkrijgen van haar PhD, met prof. Brul (SILS) als promoter en dr. Zaat (AMC) als co-promoter.

Publicaties

Soraya Omardien, Jan W. Drijfhout, Henk van Veen, Soraya Schachtschabel, Martijn Riool, Leendert W. Hamoen, Stanley Brul and Sebastian A.J. Zaat, Synthetic antimicrobial peptides delocalize membrane bound proteins thereby inducing a cell envelope stress response, Biochimica et Biophysica Acta (BBA) – Biomembranes, published online 9 June 2018. Doi: 10.1016/j.bbamem.2018.06.005

Soraya Omardien, Jan W. Drijfhour, Frédéric M. Vaz, Michaela Wenzel, Leendert W. Hamoen, Sebastiaan A.J. Zaat and Stanley Brul. Bactericidal activity of amphipathic cationic antimicrobial peptides involves altering the membrane fluidity when interacting with the phospholipid bilayer, Biochimica et Biophysica Acta (BBA)- Biomembranes, published online 11 June 2018. Doi:10.1016/j.bbamem.2018.06.004

Soraya Omardien, Alexander Ter Beek, Norbert Vischer, Roy Montijn, Frank Schuren and Stanley Brul, Evaluating novel synthetic compounds active against Bacillus subtilis and Bacillus cereus spores using Live imaging with SporeTrackerX, Scientific Reports, published online 14 June 2018. Doi: 10.1038/s41598-018-27529-4